Welkom op Schijndelwiki - de encyclopedie voor Schijndel

U kunt ons steunen door lid van de Heemkundekring Schijndel te worden.

Klik HIER om lid te worden

Iedere dinsdagochtend zijn wij tussen 10 en 12 uur in de heemkamer: Cultureel Centrum 't Spectrum, Steeg 9 g, Schijndel.

Boerenbondsgebouw

Uit Schijndelwiki
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Boerenbondsgebouw.
Bondsgebouw 01.jpg
Boerenbondsgebouw aan de Toon Bolsiusstraat
Gebruik groenteveiling/ noodslachtplaats/ winkel/ vergaderzaal
Start bouw 1928
Gereed 1928
Opening 1928
Sluiting gesloopt in 1989
Bouwstijl Elementen Art Deco
Dakhoogte c.a. 9,50 meter
Technisch
Verdiepingen kelder (woonhuis)/ begane grond/ verdieping
Bouwpartners
Architect Ch.J. van Liempd.
Eigenaar R.K. Boerenbond Schijndel

Het ontstaan van het Boerenbondsgebouw Toon Bolsiusstraat 9[bewerken]

Begane grond Boerenbondsgebouw.
Verdieping Boerenbondsgebouw.

Twee gebouwen hebben voor de agrarische bevolking van Schijndel een bijzondere betekenis gehad, het Patronaatsgebouw en het Boerenbondsgebouw.
Het Patronaat is in 1907 gebouwd op initiatief van deken Norbertus Willibrordus Leonardus Baekers aan de Vicaris van Alphenstraat. In de grote zaal houdt de R.K. Boerenbond Schijndel zijn vergaderingen, zijn bijeenkomsten en de grote landbouwtentoonstellingen van 1925, 1930 en 1935.
De jongens kunnen zich er op zondagmiddag uitleven met biljarten, kaarten en gezelschapsspelletjes. De later opgerichte RKJB vergadert er en brengt hier zijn eerste toneelstukken voor het voetlicht. Ook de Boerinnenbond Schijndel heeft hier zijn start.

Omdat veel verenigingen gebruik maken van het Patronaatsgebouw besluit de Boerenbond Schijndel in 1928 een eigen Boerenbondsgebouw met woning te bouwen aan de Boterweg, naast de toenmalige Melkfabriek van C.S. “De Boerenbond”, later de Toon Bolsiusstraat.
De bovenetage, die bestaat uit een grote zaal met podium, zal veelvuldig worden gebruikt voor allerlei vergaderingen en uitvoeringen van de Boerinnenbond, RKJB en de BJB.
Beneden zal de eierbond, de noodslachtplaats, de groenteveiling en een winkel van de N.C.B. worden gevestigd. De grootste ruimte dient als inpaklokaal voor de eieren.

In maart 1928 vraagt architect Christiaan van Liempd namens het bestuur van de Boerenbond Schijndel een bouwvergunning aan voor de bouw van een Boerenbondsgebouw met woonhuis op het perceel aan de Boterweg kadastraal bekend sectie A nummer 4015. Na enig overleg tussen P. van de Ven, ambtenaar van Bouw- en Woningtoezicht, en de architect over de aanlegbreedte van de fundering wordt op 13 maart door Burgemeester en Wethouders van de gemeente Schijndel de bouwvergunning verstrekt.
Hierin is opgenomen dat de heer P. van de Ven drie dagen voorafgaand in kennis wordt gesteld wanneer:

  1. Het terrein ontgraven is.
  2. De fundamenten zijn aangelegd.
  3. De balklaag is gelegd.
  4. Het gebouw glas- en waterdicht is.
  5. Het gebouw in gebruik wordt genomen.

Kadaverhuisje[bewerken]

Voorgevel Kadaverhuisje.

In 1937 wil het bestuur van de Boerenbond nabij het Boerenbondsgebouw een kadaverhuisje plaatsen. Dit kadaverhuisje op het terrein van de noodslachtplaats zal voor rekening van N.C. Boerenbond worden gebouwd. Afgesproken wordt dat de gemeente Schijndel, voor onbepaalde tijd, echter slechts zolang de aanwezigheid van een kadaverhuis noodzakelijk is, het gebouwtje kan gebruiken voor het verzamelen van de door de vleeskeuringsdienst afgekeurde runderen of organen van runderen, van het slachtafval van slagerijen, van doodgeboren dieren en van alle vlees en vleeswaren onbruikbaar als voedsel voor mens en dier. De gemeente betaald hiervoor uiteindelijk gedurende 20 jaar jaarlijks een vergoeding van f. 74,90.

Nadat de architect P.J. van de Ven het kadaverhuisje heeft begroot op een bedrag van f. 808,60, inclusief architectenhonorarium, wordt door hem namens de R.K. Boerenbond een bouwvergunning aangevraagd. Het gebouwtje, buitenwerks groot 4,22 X 4,44 meter, wordt geplaatst op het perceel kadastraal bekend sectie A nummer 4171 aan de Toon Bolsiusstraat.
De bouw wordt aangenomen door aannemer G. Goossens voor een bedrag van f. 873,00. De uiteindelijk bouwkosten bedragen inclusief architecten honorarium f. 1.064,71.
Op woensdag 16 maart 1938 wordt het kadaverhuisje in gebruik genomen.

De opslag van kadavers en vleesafval heeft nogal eens stankoverlast gegeven. Vooral de naast het bondsgebouw wonende Cor Michels heeft hier erg veel last van. Zij en buurtbewoners voeren jarenlang actie om het gebouw gesloten te krijgen. Dit duurt tot c.a. 1971.

Periode 1962 tot 1989[bewerken]

De Boerenbond Schijndel en zijn onderafdelingen en instellingen maken nauwelijks nog gebruik van het Boerenbondsgebouw. Achtereenvolgens huren de PTT, de Lagere Technische School en de Meubelhallen er enkele ruimten. De noodslachtplaats, met een daarnaast gelegen kadaverhuisje, blijft tot 1980 in gebruik. Door de steeds strengere eisen met betrekking tot hygiëne en volksgezondheid moet de NCB uiteindelijk ook de noodslachtplaats sluiten.

In 1989 valt het oude Boerenbondsgebouw onder de slopershamer en moet plaatsmaken voor woningbouw. De gedenksteen van dit gebouw is daarna geplaatst in het kantoor van de voormalige Boerenbond-winkel een de Boschweg.

Bewoners van de woning[bewerken]

De aangrenzende woning wordt bewoond door achtereenvolgens: J. Schevers, W. Broeren, J.Goijaarts en W. Verhoeven, die allemaal werkzaam zijn geweest in het Boerenbondsgebouw of in het pakhuis.

De bouwstijl kort en bondig (volgens M.I.P.)[bewerken]

Kantoor Boerenbond Leegstaand.
Architect Ch.J. van Liempd, bouwjaar 1928.

Elementen Art Deco.
Machinale baksteen. Houten gootlijst op klosjes. Hoge kruiskozijnen. Paneeldeur.
Plat dak.
Klimop.
Cultuurhistorisch belang. L-vormig complex.
Er werd al eerder, namelijk 1912 - 1917, een kantoor met pakhuis in opdracht van de Boerenbond gebouwd.