U kunt ons steunen door lid van de Heemkundekring Schijndel te worden. Iedere dinsdagochtend zijn wij tussen 9 en 12 uur in de heemkamer: Cultureel Centrum Spectrum, Steeg 9 g, Schijndel. |
Cornelis Antonius Adrianus van Domburg (1882 - 1954)
| Cornelis Antonius Adrianus van Domburg | ||
| Persoonsinformatie | ||
| Volledige naam | Cornelis Antonius Adrianus van Domburg | |
| Roepnaam | Antoon | |
| Geboorteplaats | Schijndel | |
| Geboortedatum | 14 juni 1882 | |
| Overl.plaats | 's-Hertogenbosch | |
| Overl.datum | 10 juli 1954 | |
| Beroep(en) | kunstschilder | |
| Bidprentje | .jpeg)
| |
Cornelis Antonius Adrianus van Domburg (1882 - 1954)[bewerken | brontekst bewerken]
Cornelis Antonius Adrianus (Antoon) van Domburg werd geboren op 14 juni 1882 in Schijndel (Dorp), zoon van Judocus van Domburg geboren in Roosendaal en Nispen (1854 - 1921) van beroep huisschilder en Kristina Voets geboren in Schijndel (1846 - 1934), als enigst kind. Antoon, van beroep kunstschilder, overleed op 10 juli 1954 in 's-Hertogenbosch.
De kunstschilder Antoon van Domburg[bewerken | brontekst bewerken]
Zondagmiddag 18 juni 1911 ontving onze dorpsgenoot de heer A. van Domburg uit handen van de burgemeester van 's-Hertogenbosch in het stadhuis de Grote Koninklijke Medaille in de 4e of hoogste klasse voor schilderen. Toen hij zondagavond thuiskwam werden hem door onze harmonie Sint Cecilia en door onze liedertafel "De Dageraad" serenades gebracht. De heer J.B. Michels bracht de jeugdige kunstenaar en zijn ouders de gelukwensen van de gezelschappen die hem kwamen huldigen met hun muzikale klanken en hij feliciteerde hem ook namens het overige Schijndel. Zoals bekend zal de heer Van Domburg op kosten van de stad 's-Hertogenbosch naar Haarlem gaan om daar kopieën te maken van de daar aanwezige schilderstukken van Frans Hals. Men heeft namelijk in Van Domburg's kunst een zekere voorliefde voor het genre van Frans Hals opgemerkt en men is van oordeel dat hij het in deze richting tot grote volmaaktheid zal brengen.[1]
Antoon overleed te 's-Hertogenbosch op 10 juli 1954.
Hij was een leerling van Frans Slager en van de Koninklijke School voor nuttige en beeldende kunsten in Den Bosch. Hij gaf les aan kunstschilder Th.(Dorus) van Oorschot.[2]
In zijn latere leven heeft Van Domburg veel geproduceerd. Hij genoot bekendheid als portretschilder en had talent voor het maken van stillevens. Voor de gemeente Schijndel schilderde hij onder andere de burgemeesters Janssens en Manders en ook generaal Buzen.[3]
Antoon van Domburg kreeg bijna 60 jaar na zijn dood in 2011 zijn eerste solo-expositie in museum Het Jan Heestershuis.[4][5]
Krantenartikel[bewerken | brontekst bewerken]
Jan Geerts schreef catalogus bij tentoonstelling Heestershuis
Domburg gelukkig aan de Pompstraat[6]
Domburg was befaamd, lange tijd beroemder dan zijn broeders in de kunst Jan Heesters en Dorus van Oorschot. En toch was het wachten tot de herfst van vorig jaar voordat de Schijndelse kunstenaar Antoon van Domburg (1882-1954) een tentoonstelling kreeg in het Jan Heestershuis. Terecht dat tentoonstelling en catalogus als ondertitel kregen: “een kunstenaar herontdekt”.
Reden dat het allemaal zolang heeft geduurd, lag mede in het feit dat er weinig werk van hem bekend was want nooit eerder was er een solotentoonstelling van zijn werk georganiseerd. Via een oproep in de media werden ruim honderd schilderijen achterhaald en 45 daarvan zijn te zien op de expositie in het Jan Heesterhuis die nog loopt tot en met 29 januari.
Portretten
Was er al weinig van Domburgs werk bekend, van zijn persoon nog veel minder. Op papier stond er vrijwel niets en het is de verdienste van Jan Geerts dat hij, via gesprekken met mensen die de Schijndelse kunstenaar nog hebben gekend, erin geslaagd is een boeiende, zij het beknopte levensschets van Antoon van Domburg te schrijven die verlucht is met een groot aantal afbeeldingen van diens werk.
Domburg ging na zijn schooltijd werken in het schildersbedrijf van zijn vader aan de Kloosterstraat. Pas laat zette hij de eerste streken op het schilderslinnen. Het oudst bekende werk van hem, nog wat onbeholpen gepenseelde narcisjes, dateert van 1905. Het jaar daarna gaat Domburg lessen volgen aan de Koninklijke school voor Nuttige en Beeldende Kunsten in ’s-Hertogenbosch. Hij krijgt er les van Piet Slager senior en blijkt een getalenteerd leerling. Diverse medailles wint hij er en de Schijndelse liederentafel De Dageraad rukte zelfs uit om de kunstenaar een serenade te brengen bij het behalen ervan.
Vervolgens kreeg Van Domburg een beurs van de stad Den Bosch om zich in Haarlem verder te bekwamen in de kunst.
Hij maakt er kopieën naar het werk van Frans Hals. “Dat het talent van Antoon van Domburg om rake portretten te schilderen in deze jaren steeds meer bekendheid krijgt, kunnen we opmaken uit de opdrachten die hem ten deel vallen” schrijft Geerts.
Zo’n opdracht was het portret dat Domburg in 1913 schilderde van de bisschop van Den Bosch, de uit Wijbosch afkomstige Wilhelmus van de Ven. Domburg haalde daarmee zelfs de cover van de Katholieke Illustratie van 26 mei 1917.
Ofschoon Domburg zich ook een uitermate knappe schilder van “klassieke” stillevens toont, zijn het toch vooral de portretten waarmee hij terechte faam heeft verworven. In het Heestershuis zijn daarvan schitterende voorbeelden te zien met als een van de toppers het portret dat Domburg schilderde van Christiaan Welvaarts.
Binnenvetter
Maar wie was nu Antoon van Domburg, “Toon Domburg”. Hij blijft zijn hele leven ongehuwd. Jan Geerts: “Hoewel er volgens enkele getuigen in de loop der jaren sprake is van enkele relaties, komt het niet tot een huwelijk.” En hij voegt daar dan meteen aan toe: “Hij was geen vlotte prater, maar een introverte binnenvetter, die zijn eigen plan trok.” En ook zegt Geerts: “Bovendien was hij erg zuinig aangelegd – daar zijn allen die hem min of meer gekend hebben het unaniem over eens.
Vermoedelijk hebben al deze factoren een rol gespeeld bij het feit dat hij zijn hele leven ongetrouwd is gebleven.”
Aandacht heeft Geerts ook voor het feit dat Dorus van Oorschot negen jaar les haalt bij Domburg, van zijn 13e tot zijn 22e levensjaar. “De eerste doeken van Dorus laten dan ook onmiskenbaar de invloed van Antoon van Domburg zien, het zouden bijna ‘Domburgen’ kunnen zijn.”
Domburg woont dan nog altijd aan de Kloosterstraat. Zijn vader was al overleden in 1921, zijn moeder sterft in 1934.
Antoon blijft achter met de Weense knecht, een Oostenrijkse jongen die na de Eerste Wereldoorlog in het gezin was opgenomen.
Tijdens de granaatweken van oktober 1944 wordt het huis verwoest. Van Domburg weet nog een aantal schilderijen te redden maar veel gaat verloren. Hij vindt onderdak bij de familie Voets, de familie van zijn moeder. Na de oorlog maakt Van Domburg een aantal burgemeestersportretten in opdracht van de gemeente, portretten die nog altijd in het gemeentehuis te zien zijn.
In 1953 keert hij terug naar de Kloosterstraat, naar een nieuw huis maar erg gelukkig zal hij daar niet meer worden zo schrijft Geerts. In maart 1954 wordt de kunstenaar ziek. “Eind juni wordt hij opgenomen in het Grootziekengasthuis in ’s-Hertogenbosch. Hij lijdt aan hevige pijnen en op 10 juli overlijdt Antoon van Domburg op 72-jarige leeftijd.”
| Bronnen, noten en/of referenties |