Branden van 29 april 1924

Brand van 29 april 1924

Dinsdagavond om 10 uur werden de bewoners van de gemeente Schijndel opgeschrikt door het gelui der zware brandklok, die akelig-angstig haar klanken deed galmen. Ten kwart voor tien uur ontdekte een passeerend voerman brand in de woning van Jan van Rijzingen aan den Bosschen weg. Onmiddellijk werden door hem de bewoners, die zich reeds ter ruste hadden begeven gewekt en met moeite slaagde men er in een koe nog uit het brandende perceel te redden; een paard, drie koeien, een paar kalveren en varken, kwamen in de vlammen om, alsmede de geheele inboedel terwijl de geheele boerderij tot den grond toe afbrandde. Een uur nadat de brand was uitgebroken sloegen de vlammen uit de woning van Adr. Verhagen, welke een 500 meter verder was gelegen. Ook hier waren de bewoners ter ruste en in diepen slaap. Veel moeite kostte het dan ook om het gezin bestaande uit man, vrouw en zeven kinderen, uit het brandende huis te redden. Niets kon hier gered worden en ook deze boerderij brandde tot den grond af. De beide brandspuiten waren spoedig in actie en met vereende krachten kon men den brand tot deze perceelen beperken. De burgemeester was op het terrein van den brand aanwezig en vele belangstellenden waren getuige van het in den nacht vooral zoo ijzingwekkend schouwspel. Omtrent de oorzaak van den brand kan geen gissing worden gedaan. De bewoners van beide perceelen weten pertinent zeker dat zij in den avond niet met licht in hun stallen of achterhuizen zijn geweest. Den geheelen nacht moest de brandweer in actie blijven.

SCHIJNDEL, 30 April. Omtrent den grooten brand wordt ons nog gemeld; Circa 10 uur Dinsdagavond werden de bewoners van de boerderij van Jan v. Rijzingen op den Boschweg, drie kwartier van het dorp af, door een voorbijgaande voerman gewekt, dat achter het huis in brand stond. De brandweer was direct met twee spuiten ter plaatse, doch de boerderij was reeds volop aan het branden evenals het op 20 M. afstand staande huis, dat evenals de boerderij een rieten dak had. Twee woningen wist men door nat houden te sparen. Bij van Rijzingen zijn verbrand 3 koeien, 4 kalveren, 1 paard, 2 varkens en ruim 40 kippen en bijna de geheele inboedel. Slechts enkele meubelstukken, n.l. een tafel en enkele stoelen, werden gered. De brandweer werkte uitstekend, doch kon van de boerderij niets meer sparen. Op het terrein waren aanwezig de burgemeester, de rijks- en gemeentepolitie. Van Rijzingen was zeer laag verzekerd met huis en inboedel. Hij had dit huis een jaar geleden aangekocht. Woensdagmorgen deponeerde hij bij den burgemeester een geldkistje, inhoudende een tamelijk groot bedrag aan geld, bankbiljetten die geheel verkoold waren. Getracht zal worden om bij de Nederl. Bank nieuwe bankbiljetten hiervoor te bekomen. Toen de brand bij van R. zoover was afgeloopen, dat geen of weinig gevaar meer te duchten was voor het naburige huis en de boerderij geheel in puin lag — de brandspuiten hielden nog alles nat — bemerkte men plotseling, dat door het dak van het huis van Hendr. Verhagen-Gevers als een vuurpijl de vlammen uitsloegen. Dit huis lag ongeveer 600 M. van het eerst verbrande huis en geheel uit de windrichting, zoodat aan het over-waaien van vonken niet te denken valt. De man, vrouw en 7 jeugdige kinderen sliepen nog rustig. Zij hadden niets van den brand in de buurt gemerkt. Zij werden gewekt en met moeite werden de kinderen gered. De vrouw was zoozeer geschrokken dat medische hulp moest worden ingeroepen. Later ging het beter met haar. Door het spoedig aanwezig zijn van hulpvaardige lieden kon al het vee naar buiten worden gedreven en ook bijna alle meubels worden gered. De brand, die om ongeveer kwart over elven ontstond, werd het eerst waargenomen in den nok van het dak,ver achter den schoorsteen. De brandspuiten waren spoedig van den eersten brand aanwezig en direct weder in volle werking, doch het rieten dak vatte in ongeveer 5 minuten over de geheele oppervlakte vuur, zoodat het huis spoedig in asch lag. Wel deed de brandspuit weer uitstekenden dienst voor de aan den overkant van den weg staande boerderij met rieten dak en daarbij staande houtmijt, over welke boerderij de vonken juist door den wind werden gedreven. Gelukkig is deze boerderij door de spuiten gespaard gebleven. De boerderij van Verhagen, die hij met Pinksteren zou verlaten, was juist aangekocht door iemand anders, voor wiens rekening ze ook bij den N. C. B. reeds verzekerd was, doch zeer laag. Hulde mag gebracht worden aan de ijverige brandweermannen, politieambtenaren en anderen, die hielpen bij het reddingswerk. Middelerwijl waren ook ter plaatse de marechaussée uit Veghel, die patrouilleerden onder Veghel en dachten dat de brand te Eerde of onder Wijbosch woedde en zoodoende doorfietsten. Begrijpelijk is het dat de bevolking, die geen natuurlijk verband tusschen de oorzaak van den tweeden brand met den eersten kan vinden, denkt aan kwaadwilligheid, te meer daar geen van beide landbouwers des avonds met vuur op stal of schuur waren geweest. De politie stelde ijverig direct onderzoek in en gaat met dit onderzoek voort. De schade voor de betrokken landbouwers is groot. Beiden zijn oppassende, kost-winnende landbouwers, die flinke boerderijen hadden, doch met hard werken hun brood moeten verdienen. Jan van Rijzingen heeft een kind en een steeds ziekelijke vrouw. Verhagen heeft 7 kleine kinderen, waarvan het oudste ongeveer 9 jaar en het jongste ongeveer 4 maanden is.

Bronnen, noten en/of referenties